DIRK DE VRIES LAM (1869-1937)
Dirk de Vries Lam werd geboren op 20 jan. 1869 te Leeuwarden en huwde op 5 april 1900 te ’s Gravenhage Sara Jacoba Maria de Gavere (*12 jan. 1872 te Maarssen). Hij overleed 5 juli 1937 te Groningen.
Dirk de Vries Lam.
De Vries Lam woonde van 1895 tot 1903 in Enkhuizen, waar hij 'Leeraar Hand- en Rechtlijnig Teekenen' aan de HBS was, en werkte van daaruit ook in Monnickendam, Volendam en Hoorn. Hij had Cor Kint in de klas in het schooljaar 1902-1903. Tamson volgde hem op als tekenleraar. De Vries Lam was van 1903 tot 1934 directeur van de academie Minerva in Groningen. Ook schreef hij over kunst, bijv. Toegepaste Kunst in Groningen in Onze Kunst 1907, I, 83, 133. Werkte in 1906 in Frankrijk (Bretagne). Werk van hem hangt o.a. in het Zuiderzeemuseum te Enkhuizen en het Frans Halsmuseum te Haarlem.
In de negentiende eeuw werd in Groningen niet gedoceerd in landschapschilderkunst. "Als je destijds met olieverf mocht werken, had je als student al enige jaren op Minerva gezeten. Er werd dan vaak gekopieerd naar oude meesters als bijvoorbeeld Ruysdael, Hobbema of Vermeer. Pas na de onderwijsvernieuwingen die in 1906 door directeur Dirk de Vries Lam op Minerva werden doorgevoerd, kwam er ook ruimte om leerlingen in de vrije natuur te laten schilderen" (Cees Hofsteenge in 'Minerva en de verbeelding van het landschap'). Bij het Nijverheidsonderwijs der Gemeente Groningen leidde hij de afd. Kunstnijverheid waar hij o.a. lithografie, houtsnede, batik en decoratief schilderen onderwees.
Litt.
Ir. G. Knuttel Jr., D. De Vries Lam. Elsevier’s Geïllustreerd Maandschrift 1939/1.
Hildelies Balk, Een vriendengeschenk. Boom, 1997. ISBN 90-5352-313-8.
Jan Abrahamse, Minerva en de verbeelding van het landschap. Noorderbreedte, jaargang 22 / Nr. 5, 1998. Het artikel is te vinden op www.noorderbreedte.nl.
1. D. de Vries Lam. Trapgevelhuisjes aan het Munnickenveld te Hoorn,
gemengde techniek (lente 1903 of eerder). 55 x 39 cm.
- (1) De huisjes staan nog altijd aan hun rustige grachtje. De jonge bomen staan hier nog niet vol in blad.
2. D. de Vries Lam. Aquarel Het Zuiderspui (De Bocht) met waterpoort
in Enkhuizen. 30 x 40. Ca. 1900.
- (2) Aquarel op een dun vel pakpapier. 30x40.
Dirk de Vries Lam.
"A nice watercolour of Enkhuizen, the place where this artist produced some work around 1900. Very well preserved and catchy regarding the colours that are used in the northern part of Holland".
Geplaatst door DasPasKunst op 11 april 2010 op
watercoloursdpk.blogspot.com/2010_04_01_archive.html
3. De Kat en Hondbrug te Enkhuizen. 29 x 39 cm. Het schilderij is niet gesigneerd maar op het spieraam staat genoteerd:
D. de Vries Lam. De oude ophaalbrug in Enkhuizen by de Paktuinen
(geschilderd ±1900. tentoonstel_g. Febr. 1938.)
- (3) De tentoonstelling waarvan sprake is moet de expositie in de zalen van het genootschap Pictura te Groningen geweest zijn, in 1938, na het overlijden van Dirk de Vries Lam in 1937.
De Kat en Hondbrug over het Waaigat, hier gezien vanaf de Paktuinen, is in deze jaren van haar historie een enkele houten klapbrug, kort na de eeuwwisseling gebouwd ter vervanging van de ijzeren dubbele klapbrug uit de 19e eeuw. Het schilderij dateert uit dezelfde tijd, vermoedelijk uit 1903, toen De Vries Lam naar Groningen vertrok. Vergelijk afb. 26 op de Tamsonpagina. Op ware grootte verrast het schilderij met details als bijv. een vogeltje op het bruggehek rechts. De kleding van de jongedames op de schildering is ook uit deze jaren. De brug heeft in deze vorm nog meer dan een halve eeuw dienst gedaan, maar
in 1950 braken de balanspriemen van de brug, en de bascule klapte met donderend geweld omlaag. Er werd toen een vaste brug gelegd, de 'zwarte brug'. Deze is kort geleden vervangen door een vaste boogbrug, die hopelijk spoedig door opschietend groen enigszins aan het zicht onttrokken wordt.
De Kat en Hondbrug ligt 150-200 m verwijderd van het huis waarin het gezin Kint van 1897 tot 1906 woonde, vlakbij het toenmalige West-Indisch Huis, Snouck van Loosenpark 20, het prachtige woonpark, dat vóór de brug links naast de Paktuinen ligt op de gedempte Oude Haven. Op zo'n 200 m rechts van de brug, over de Dijk, staan gebouw en toren van de Westerkerk, zodat men op sommige oude foto's de toren, de dubbele klapbrug en het westeinde van het park in elkaars verlengde ziet liggen. — Over de brug begon het doodlopende pad langs De Vette Knol, nu een bestrate doorgaande weg. Linksaf gaat het naar de Kuipersdijk en het Snouck van Loosenpark.
Op zijn bijzonder sfeervolle zomerse ochtendschildering legde Dirk de Vries Lam behalve de brug ook een stukje bebouwing van Enkhuizen vast, rond de eeuwwisseling van ruim 100 jaar geleden, waarvan geen duidelijke foto bestaat, dat tot nu toe althans niet op een foto aangetroffen is.
Kat en Hondbrug. Smeedwerk van Jan Lub.
In het begin van de 20e eeuw had Jan Lub een smederij aan de Brugstraat in Enkhuizen. Voor de gemeente verzorgde hij het onderhoud van de Kat en Hondbrug. Omdat speelgoed in die tijd bijna niet te koop was, maakte Lub rond 1905 voor zijn kinderen op schaal de Kat- en Hondbrug na om mee te spelen. Na enige omzwervingen in de familie is de brug alweer een aantal jaren in het bezit van zijn kleindochter Wil Visser - de Vries, die ik hartelijk dank voor bovenstaande foto's.
4. D. de Vries Lam. Theekoepel te Enkhuizen. Marouflé.
- (4 en 4a) De z.g. koepel (ooit een theehuisje van gegoede burgers) is behouden en staat aan de Oude Gracht nr. 75. Het karakteristieke blauwe gebouwtje is kort geleden groen geschilderd. Het rechts aangebouwde woningdeel, niet op het schilderij zichtbaar, draagt in gele gevelsteentjes de spreuk Ora et Labora. Vgl. Frits Versluijs, Struinen door Enkhuizen, 5e druk Enkhuizen 2010, p. 128 en 132. Op onderstaande fraaie olieverf op triplex uit 1917 van Hendrik Jan Wolter (1887-1952) in de collectie van het Hoogheemraadschap van de Uitwaterende Sluizen is het aanbouwtje wél zichtbaar. Uit dezelfde tijd lijkt het schilderij van de Vries Lam te stammen. Anders dan de romantisch-idealistische Koekkoek, Schelfhout en Cornelis Springer, die de vervallen gevels en morsige straten van Enkhuizen en andere plaatsen nog al eens als nieuw - zó uit de 17e eeuw - op het doek brachten, en daarmee onechte, in zekere zin zoetelijke plaatjes maakten, gingen de hier afgebeelden realistischer te werk. Ze zagen en toonden de schoonheid van het stadsbeeld ondanks de armoedige staat van de overgebleven bebouwing (in Enkhuizen werden verlaten panden en pakhuizen vaak 'gekannibaliseerd' en uiteindelijk gesloopt).
4a. H. J. Wolter. In de Boerenhoek van Enkhuizen. 1917. Olieverf op triplex, 50x40.
5. D. de Vries Lam (?). Kerktoren en buurtje (Kerkpad) te Monster (Z-H).
- (5) Olieverf op canvas. Onduidelijke signatuur. Buurtje en kerktoren in Monster, geschilderd mogelijk in 1908 na de restauratie van de toren, die bij de kerkbrand van 1901 zwaar beschadigd was. Mooie kleurverhoudingen en liefdevolle detailleringen die bij (6) ontbreken.
6. D. de Vries Lam. Dorpsgezicht. Marouflé. 21 x 13.
- (6) Met de karakteristieke duidelijke signatuur.
7. D. de Vries Lam. Aquarel In Enkhuizen, 1902.
- (7) Bron: Zwart-wit reproductie in Elseviers Geïllustreerd Maandschrift, Jaargang 49, Deel 97, 1939 (januari-juni).
Zicht over de Oosterhaven achter het Stadhuis en Het Wapen van Enkhuizen aan de Breedstraat. De meest linkse gevel op het schilderij is de achterzijde van het Peperhuis (1625, pakhuis van de vroegere V.O.C.). Dat gebouw maakt nu deel uit van de gebouwen van het Zuiderzeemuseum - de voorkant ligt aan de Wierdijk. Helemaal links op de plaats van de bomenpartij heeft het verbrande gebouw van de West-Indische Compagnie gestaan. Eerst in de jaren dertig van de vorige eeuw is daar een huizencomplex gebouwd.
Het water heet de Oosterhaven. De weg tussen het Peperhuis en het water van de Oosterhaven heet Kade. Voorbij de links zichtbare 'aanbrug' naar de Compagniesbrug gaat de Kade over in de Noorderkade.
Buitengewoon gedetailleerde en met zorg gemaakte aquarel, als een foto met artistieke meerwaarde.
8. D. de Vries Lam (?). Schapen en scheper.
- (8) Onduidelijk gesigneerd, beweerdelijk DVL. Olieverf marouflé op mahonie. Schapen en scheper bij schaapskooi. Gesigneerd en gedateerd V.L. 1923. Fijn vakwerk, maar toeschrijving aan De Vries Lam wat mij betreft onhoudbaar.
10. D. de Vries Lam, De Oosterhaven in Enkhuizen, 1903. Aquarel.
- (10) De Oosterhaven van Enkhuizen (met links de achterkant van het Peperhuis), geschilderd door Dirk de Vries Lam, die tussen 1896 en 1903 leraar was aan de HBS van Enkhuizen. De Vries Lam schilderde veel stadsgezichten, omdat hij de rustige en harmonische sfeer van Enkhuizen zeer waardeerde.
Bron :
Westfries Genootschap -
Archivering.
Jan Altink leefde Groningen 21 oktober 1885 - Groningen 6 december 1971.
De veelzijdige Altink schilderde, tekende, aquarelleerde, maakte pastel en pentekeningen, litho's en gouaches van dieren, figuurvoorstellingen, portretten, landschappen en stillevens. Verstond ook de kunst van het boekbinden e.d.
1900-1907 bezocht hij de Akademie Minerva te Groningen
Als vijftienjarige zoon van een veeboer had Jan Altink in de vastbeslotenheid om schilder te woden zijnvoet over de drempel van Minerva gezet. Daar kreeg hij onder andere les van de invloedrijke F. H. Bach en Dirk de Vries Lam. Hij was een buitengewoon getalenteerde leerling en deed zowel cursussen vlakversiering als Levend Model.
Kenmerkend voor het werk van Altink is zijn grote voorliefde voor het buiten werken. (Voor De Ploeg was hij de belangrijkste landschapsschilder.) Altink had een scherpe blik en zijn schilderijen hebben een spontaan karakter. Hij was een trefzekere tekenaar, die niet meer vastlegde dan nodig was. Deze houding had hij van zijn leermeester F. H. Bach geleerd, die zijn leerlingen naar buiten stuurde en ze leerde kijken en noteren.
11. Dirk de Vries Lam, Gezicht op Enkhuizen. Olie, 19½ x 24½ cm.
- (11) Schetsje in olieverf op schilderskarton, gesigneerd d.V.Lam. De Zuiderkerktoren staat hier nu eens centraal in beeld, links daarvan zijn achter de klapbrug de bomen van de Dijk te zien, aan de linkerrand begrenst een afgeslankte want slechts voor een deel weergegeven Drommedaris het plaatje. Het beeld is minder breed dan vele andere havengezichten. Vergelijk het havenzicht van Klaas Zwier, waarop eveneens de Zuidertoren, die vaak buiten beeld valt, deel uitmaakt van het stadsgezicht zoals het al van ver op zee zichtbaar wordt. De lijst is uit één stuk gezaagd (zonder hoeksneden dus) en dateert van ca. 1920. De schildering was oorspronkelijk achter oud dof glas opgesloten, wat het schetsje onnodig verdonkerde. Dat glas is verwijderd ; nieuw glas is niet aangebracht.